Настоящее время в турецком: суффикс -yor
Время -yor — первое, которое учат в турецком. Им говорят о том, что происходит сейчас, и о планах на ближайшее время.
Формула
Основа глагола + гласная по гармонии (ı, i, u, ü) + yor + окончание лица. Основа — это глагол без -mak / -mek: gelmek → gel.
gel + i + yor + um = geliyorum — «я прихожу, иду».
| Лицо | gelmek — приходить | yapmak — делать |
|---|---|---|
| ben | geliyorum | yapıyorum |
| sen | geliyorsun | yapıyorsun |
| o | geliyor | yapıyor |
| biz | geliyoruz | yapıyoruz |
| siz | geliyorsunuz | yapıyorsunuz |
| onlar | geliyorlar | yapıyorlar |
Если основа кончается на гласную
Если основа кончается на ı, i, u, ü, она просто получает -yor: okumak → okuyorum. А a и e в конце основы меняются: anlamak → anlıyorum, beklemek → bekliyorum.
Запомните два частых глагола: gitmek → gidiyorum (t → d), etmek → ediyorum.
Отрицание и вопрос
Отрицание — mı / mi / mu / mü перед yor: gel + mi + yor + um = gelmiyorum, yap + mı + yor + um = yapmıyorum. Вопрос — отдельное слово mu, к нему переходит окончание: Geliyor musun?
- Ne yapıyorsun?Что ты делаешь?
- Kitap okuyorum.Я читаю книгу.
- Türkçe öğreniyorum.Я учу турецкий.
- Anlamıyorum.Я не понимаю.
- Çay içiyor musun?Ты пьёшь чай?